Uproszczenie swiata rzeczywistego.

W obu przypadkach olbrzymi aparat prawny i tradycja rzadzaca transakcjami gospodarczymi pomaga spoleczenstwu w wytworzeniu takiej kombinacji dóbr, która jest, miejmy nadzieje, efektywna zarówno produkcyjnie, jak i alokacyjnie. Produkcja rynkowa to termin uzywany przez ekonomistów w celu ujecia tego, co dzieje sie, gdy jednostka jest sklonna wyprodukowac lub sprzedac cos innej jednostce po uzgodnionej przez obie strony cenie. Rynki bardzo dobrze sobie radzaz produkowaniem rzeczy, za jakie ludzie sa sklonni zaplacic. Dodatkowo rynki sa na ogól bardzo efektywne, jesli jest wielu dostwaców danego dobra. Rynek konkurencyjny to taki, na którym wielu sprzedajacych konkuruje ze soba w celu przyciagniecia klientów. W takim przypadku kazdy sprzedajacy ma motywacje do sprzedazy po najnizszej mozliwej cenie w celu podwazenia pozycji swoich konkurentów i przejecia ich klientów. Poniewaz podobna motywacja przyswieca kazdej firmie, ceny na ogól sa sprowadzane do poziomu tak niskiego, iz przedsiebiorstwa ledwie osiagaja zysk.

Nie byl to jednak jedyny punkt, który moze ukierunkowac nasze zdanie. Niektóre dobra, jak kokaina czy elektrownie na wegiel kamienny, niosa ze soba negatywne konsekwencje. Te konsekwencje powoduja wywieranie na wladze presjii majacej na celu interwencje w gospodarke, poniewaz rynki tych produktów, jeslipozostawic je samym sobie, wyprodukuja duze ilosci tych dóbr. Niektórzy ludzie kosumuja proporcjonalnie bardzo duza czesc produkowanych wyrobów i uslug, a niektórzy bardzo niewielka. Nierówna dystrybucja powoduje olbrzymia presje wywierana na wladze w celu podjecia w gospodarce dzialan interwencyjnychmajacych na celu wieksze zrónani standardów zycia. Te czynniki sa jednoczesnie przyczyna i skutkiem faktu, iz nasze wspólczesne gospodarki sana ogól polaczeniem produkcji rynkowej i interwencji panstwowych. Ogólnie to, co produkowac, ile produkowac i komu ma to przypasc, jest wynikiem dobrowolnych transakcji pomiedzu jednostkami i przedsiebiorstwami. Czasami jednak panstwo wykorzystuje posiadane srodki przymusu, aby osiagnac cele, do których realizacji nigdy by nie doszlo w wyniku dobrowolnych dzialan jednostek.

Analizujac sposoby, w jakie wspólczesne gospodarki i spoleczenstwa wybieraja kombinacje wyrobów i uslug, które beda produkowac, musimy brac pod uwage fakt, ze aktualne prawo i instytucje gospodarcze sa wynikiem konkurencyjnych nacisków, z jednej strony domagajacych sie pozostawienia rynków samym sobie w zakresie decyzji produkcyjnych, a z drugiej strony zadajacych panstwowej interwencji na rynku w celu zapewnienia produkcji okreslonego zestawu dóbr. Rozwazajac kwestie pozostawienia rynków samym sobie lub opowiedzenia sie za panstwowym interwencjonizmem, miejmy na uwadze trzy czynniki: Wspólczesne gospodarki sa w bardzo skomplikowane, z doslownie milionami dóbr produkowanych z wykorzystaniem ograniczonych ilosci ziemi, pracy i kapitalu. Rynki latwo radza sobie z ta zlozonoscia, antomiast panstwo nieco gorzej- co oznacza, iz interwencjonizm czesto niesie ze soba zagrozenie efektywnosci produkcyjnej i alokacyjnej. To bardzo wazny punkt, który moze zadecydowac, po której stronie debaty staniemy.